«Ак Барс Питрәч» директоры Радик Зиннәтов мактаулы исемгә ия булды

Узган ел азагында “Ак Барс Питрәч” директоры Радик Зиннәтовка “Россия агросәнәгать комплексының мактаулы хезмәткәре” исеме бирелүе символик мәгънәгә ия. 2025 елның 1 гыйнварында аның предприятиене җитәкләвенә нәкъ 15 ел тулды. Радик Әсхәтович предприятиенең эш принциплары, аның командасы һәм перспективалар турында сөйләде.

Фото: © Валерий Мирошников / «Питрәч-информ»

– Гомерем буе шушы компаниядә эшлим, – дип сөйләде Радик Зиннәтов. – 1998 елда Ришат Сәхап улы Хисмәтуллин җитәкчелегендә агроном булып эшли башладым. Бу минем директорым, укытучым, авыл хуҗалыгы аксакалы – бүгенге көндә ул “Ак Барс” Холдинг Компаниясендәге барлык агроблокның киңәшчесе булып тора. 1998 елда ул Питрәч кошчылык фабрикасы директоры иде, ул чакта монда барысы да таркалган. Баш саны аз, ит җитештерү юк дәрәҗәдә, 350 гектарга якын җир. Ул монда барысын да – үсемлекчелекне, кошчылыкны, терлекчелекне башлап җибәрде. 2010 елда Ришат Сәхап улы, авыл хуҗалыгы министры Әхмәтов Марат Готыф улы һәм “Ак Барс” Холдинг Компаниясе генераль директоры Егоров Иван Михайлович терлекчелекне һәм үсемлекчелекне кошчылыктан аеру турында карар кабул итәләр. Шулай итеп “Ак Барс Питрәч” ҖЧҖ барлыкка килә, анда мине директор итеп куйдылар.

“Ак Барс” Холдингы ярдәмендә җитештерү үсә һәм киңәя башлый. Өч мең гектар чәчүлек җирләре булган “Ленино-Кокушкино” совхозын кушалар. Соңыннан предприятиегә Надеждино, Кибәк Иле, Белкино, Олан Иле, Татар Тау Иле авыл җирлекләре хуҗалыклары кушыла. Бүгенге көндә “Ак Барс Питрәч” 23 мең гектар җирне эшкәртә, шуның 10 мең гектарына бөртеклеләр чәчелгән.

– Кошчылык фабрикасы чорыннан аермалы буларак, без игенчелек структурасын үзгәрттек, – дип аңлата Радик Әсхәт улы. – Ул вакытта безнең өчен кошларны ашату өстенлекле иде, шуңа күрә ашлык үстердек. Хәзер Россиядә ашлык күп, базар тенденцияләрен күзәтеп, без майлы, техник культураларга – көнбагыш, рапс, горчица, ак горчица, сары торма культураларына күчәбез. Аларга һәрвакыт сорау зур. Без аларны үстерү технологиясен өйрәнәбез һәм яхшы нәтиҗәләр алабыз. Хәтта коры елларда да культураларның кайсы булса да сынатмаячак. Мәсәлән, көнбагыш еш кына яхшы уңыш һәм яхшы табыш бирә. Бу ашлык үстерүгә караганда отышлырак. Ашлыкны сыер ашказаны аша үткәреп, сөт һәм ит рәвешендә нәтиҗә алганда, терлекчелек белән бергә үстерү отышлы.

Бу караш нигезендә хуҗалыкта мөгезле эре терлекләр саны биш мең башка җиткән, шуларның 1900е – савым сыеры. Узган елларда сөт саву сизелерлек арта. Өч тонна сөттән башлыйлар. Хәзер җәен 42 тоннага кадәр саталар. Һәм керем 2010 елда 120 миллион сум булса, 2024 елда миллиард сумнан артык.

– Без шәһәр яны районы, мин 17 минут эчендә Казанга барып җитәм. Шуңа күрә безнең төп проблема – кадрлар. Яшьләр шәһәрдә эшләүне өстен күрә, – дип билгеләп үтте проблеманы “Ак Барс Питрәч” директоры. – Бүген хуҗалыкта тракторчылар, сыер савучылар, ветеринария табиблары, зоотехниклар җитми. 300гә якын кеше эшли, чәчү, терлек азыгы әзерләү, урып-җыю чорында без тагын 80гә якын кешене җәлеп итәбез. Шул исәптән ветераннар да ярдәм итә. Яшьләрне җәлеп итү өчен без үзебезнең эчке торак төзелеше программасын эшләдек: терлекчеләр һәм механизаторлар өчен 10 сутый участоклы 120 квадрат метрлы йортлар төзибез. Өйгә барлык коммуникацияләр – ут, газ, су үткәрелгән. Тулысынча төзеп бетереп, хәтта җиһазлар белән тапшырабыз. Дүрт ел эчендә җиде йорт салдык. Йортлар предприятие хезмәткәрләренә үзкыйммәте буенча һәм кичектереп сатыла. Мондый перспектива яшьләрне хезмәт хакы кебек үк кызыксындырыр дип өметләнәбез. Бездә уртача хезмәт хакы – 67 мең сум.

Предприятие барлык дәрәҗәдәге бюджетларга 120 миллион сумга якын салым түли. Ләкин тормышны яхшырту омтылышы моның белән генә чикләнми. Социаль эшчәнлек юнәлешләренең тулы бер исемлеге бар. Өлкәннәр көнендә ветераннарны һәм пенсионерларны, 23 февральдә Ватанны саклаучыларны һәм аларның гаиләләрен хөрмәтлиләр. Предприятиенең алты механизаторы СВОда. Алдынгыларны квартал һәм ай нәтиҗәләре буенча бүләклиләр.

– Ленино-Кокушкино авылында “Шәһри Рамазан” мәчетен торгыздык, – дип сөйләде Радик Зиннәтов. – Җылы идән ясадык, ишекләр куйдык, ир-атлар һәм хатын-кызлар өчен аерым керү урыннары барлыкка килде. Шулай ук котельный һәм юыну өчен яңа бүлмә төзедек, койма куйдык. Быел халык ярдәме белән фасад ясадык. Җәй көне янәшәдәге территорияне төзекләндерү белән шөгыльләнәчәкбез.

Чишмәләрне төзекләндерү бу юнәлештә мөһим башлангыч була. Коллектив тырышлыгы белән контора каршындагы чишмәне торгызганнар, шулай ук мөселман зираты янындагы чишмәне чистартканнар һәм төзекләндергәннәр. Чишмә юллары даими чистартыла, көненә аларга якындагы авыллардан гына түгел, хәтта шәһәрдән дә 150-200 машина килә.

– Чишмәләр атлар сурәте белән бизәлгән, – дип сөйләде Радик Зиннәтов. – Мин атларны яратам, бабам Тәмтедә бригадир булып эшләде, анда өч меңләп сарык бар иде, ә ат эш транспорты иде. Мин кечкенә чагында һәрвакыт аның янында булдым. Бүген безнең хуҗалыкта да атлар бар: без аларны өйрәтәбез, чабышларда катнашабыз, чиста токымлы инглиз атлары бар. Без Россиядән читкә дә чыгабыз, һәм нәтиҗәләр начар түгел. Атлар – ул минем балачакны сагынуым. Минем үземнең атым бар, көн саен диярлек атланып йөреп кайтам. Ә гомумән СВОдан кайткан егетләрне тернәкләндерү өчен иппотерапия үзәге эшләү идеясе бар.

Радик Әсхәт улының әти-әнисе Ленино-Кокушкинога Теләче районыннан килгәннәр, ул үзе шушында туып-үскән. Тәмтедә бабасы янында авыл хуҗалыгы эшен өйрәнеп үсә, комбайнда тугыз сезон эшли – башта ярдәмче, аннары комбайнчы. Трактор белән җир сөрә. Югары белем ала, агроном булып, туган якларына кайта.

– Хатыным белеме буенча педагог, хәзер транспорт компаниясендә менеджер булып эшли, – дип сөйләде Радик Әсхәт улы. – Кызым татар-төрек лицеен тәмамлады, хәзер медицинада укый. Улым әлегә үзенә һөнәр сайлый.

Әңгәмә азагында Радик Әсхәт улыннан предприятие һәм районның киләчәге турында сорашырга мөмкин булды. Тормышны яшьләр туган җирләрен ташлап китәргә омтылмаслык итеп буламы?

– Без шәһәр янында яшәгәнлектән, бөтен яшьләрне тотып кала алмыйбыз. Әмма яшьләр дә, мегаполиста булып, шәһәрнең кырмыска оясы кебек булуын күрә. Анда акыллы нормаль кешегә тиеш булганча, яхшы, дөрес яшәү мөмкин түгел. Минемчә, китүчеләрнең күбесе барыбер авылга кайтыр. Без аларны кабул итә белергә, ярык тагарак янында калмасыннар өчен, яшәү һәм эшчәнлек өчен инфраструктура булдырырга тиеш. Аңлаучы кешеләр өчен продуктларны үзебез җитештерүебез, аларның чиста булуы мөһим, без бүген минераль химик ашламалар һәм химияне бик аз кулланабыз, органика белән күбрәк эшлибез. Әгәр без хезмәт хакы һәм хезмәт шартлары белән тәэмин итсәк, кешеләрнең күпмедер проценты барыбер кайтачак. Табигать шартларыннан тыш, авылны үстерү буенча күп кенә дәүләт программалары бар, алар да авыл халкына өстенлек бирә. Җитештерүне, эшкәртүне, медицина ярдәмен – шул ук стоматологияне үстерергә мөмкин. Зарланырга кирәкми, авылда яшәвебезгә шатланырга кирәк – тормышыбыз начар түгел.