Бүген Россиядә Юристлар көне билгеләп үтелә

Юристлар – бу тикшерүчеләр, прокурорлар һәм судьялар гына түгел, ә учреждениедә һәм предприятиедә адвокатлар һәм юрисконсультлар да. Юрист һөнәрен аңлаулары һәм аның җәмгыять өчен әһәмияте турында адвокат Виссарион Захаров һәм “Кайгырту” халыкка социаль хезмәт күрсәтү комплекслы үзәге юрисконсульты Валерий Медведев сөйләячәк.

ВИССАРИОН ЗАХАРОВ: “ИҢ МӨҺИМЕ – КЕШЕЛЕКЛЕ БУЛЫП КАЛУ!”

Виссарион Яковлевич хезмәт юлын участковый булып башлаган, аннары социалистик милекне урлауга каршы көрәш бүлегендә икътисади җинаятьләр белән көрәшкән, район эчке эшләр бүлеге башлыгының беренче урынбасары – иҗтимагый куркынычсызлык милициясе башлыгы вазыйфасын башкарган. Тугыз ел өлкән тикшерүче булган, ә пенсиягә чыкканнан соң 2005 елда Питрәч районындагы ТР Адвокатлар коллегиясе филиалында адвокат булган.

Хәзер ул яклый торган кешеләр, элек аларга каршы көрәшкән җинаятьчеләр дияргә була, бу уңайдан кыенлыклар тумыймы, дип сораучылар күп аннан. Виссарион Захаров барлык чорларда да бер төрле эш принцибына таянып эшләвен таный:

– Төп кагыйдәләр – законны үтәү һәм гражданнарның аны үтәвен, гаепсез кешенең хөкем ителүчеләр урындыгында булмавын, җәзаны моңа лаек кешенең алуын күзәтеп тору.

Адвокат буларак үз практикасында ул клиент гаепле булса, аклануга ирешергә җиңел вәгъдәләр бирми. Тикшерү эшен белгән, үзе республиканың иң яхшы тикшерүчесе дип танылган адвокат Захаров башка юл белән бара: кешегә үз гаебен танырга, гафу үтенергә, зыян күрүчегә китергән зыянны капларга тәкъдим итә – һәм чын күңелдән тәүбә итүен күреп, суд еш кына “түбән чикләрдән түбәнрәк” җәза билгели. Хөкем карарын ишеткәч, гаепләнүчеләрнең гадел адвокатка рәхмәт әйтүләре гаҗәп түгел. Әгәр үҗәтләнсәң, бәхәсләшсәң, бигрәк тә зыян күрүчегә янасаң – җәза күпкә кырысрак булырга мөмкин.

– Эчке эшләр органнары ветераны, Питрәч районы буенча Эчке эшләр министрлыгының Иҗтимагый советы әгъзасы буларак, мин яшь хезмәткәрләргә һәрвакыт кешегә җинаятьче итеп карамаска, аңа кеше итеп карарга кирәклеге турында әйтәм. Иң мөһиме – кешене рәнҗетмәскә, юкка гаепләмәскә, бу аны ялган юлга этәрергә мөмкин. Әйтергә кирәк, егетләр бу сүзгә колак сала, без алар белән тикшерү процессында да, судта да яхшы эшлибез.

Виссарион Захаров социалистик милекне урлауга каршы көрәш бүлегендә эшләү чорында үз тикшерү практикасында булган бер очрак турында сөйләде. Көнкүреш хезмәте өлкәсендә урлау очрагын тикшереп, ул бер хатын-кызны кулга алырга килгән. Кич белән аны өеннән алып чыгып киткәндә, аның кечкенә кызы аңа кулларын сузып: “Әни”, дип елап калган. Төнлә оперуполномоченный борчылып йоклый алмаган – шул нәни кыз күз алдыннан китмәгән. Төнге сәгать өчтә ул район эчке эшләр бүлегенә килеп, бар җаваплылыкны үз өстенә алып, кизү торучыга хатын-кызны чыгарырга куша. Иртә белән аңа җитәкчеләрдән эләгә, ә менә инде күптән үсеп җиткән кыз бу вакыйганы рәхмәт әйтеп еш исенә төшерә. Җинаять раслана, аны судка кадәр җиткерәләр, кызның әнисе җәза ала – әмма анда законга каршы авыр тойгы калмый, ул ялгышкан кешегә һәм аның якыннарына карата кешелекле мөнәсәбәт күрсәтүләрен гомер буе онытмый.

Гражданлык эшләрендә дә, җинаять эшләрендә дә Захаров ике якның да татулашуына ирешә алганда эшеннән канәгатьлек ала. Ә тагын ул яшь хезмәттәшләрен акча артыннан куарга кирәкми дип өйрәтә. Кешеләрнең рәхмәте акчадан да кадерлерәк.

ВАЛЕРИЙ МЕДВЕДЕВ: "ЮРИСТ ТЕЛӘСӘ КАЙСЫ УЧРЕЖДЕНИЕДӘ КИРӘК"

Валерий Ильич – “Кайгырту” халыкка социаль хезмәт күрсәтү комплекслы үзәгендә юрисконсульт. Яшьтән үк юрист булырга омтыла, Эчке эшләр министрлыгының Казан юридик институтын тәмамлый һәм туган районында тикшерүче була. Тикшерү бүлеге башлыгы урынбасарына кадәр күтәрелә, аннары эшен администрациянең юридик бүлеге башлыгы булып дәвам итә һәм, ниһаять, “Кайгырту”да үз урынын таба.

– Миннән кайвакыт, ни өчен юрист эшен сайладың, дип сорыйлар, – ди Валерий Медведев. – Шуны гына әйтәм, юрист һәркайда, тәэмин итүгә, коммуналь хезмәтләргә килешүләр төзегәндә, эчке коллектив килешүе, үтәлергә тиешле эчке хезмәт тәртибе булган теләсә кайсы учреждениедә кирәк. Теләсә нинди эшчәнлек документ әйләнеше белән бара, һәм ул законга туры килергә тиеш. Хәтта зур булмаган крестьян хуҗалыгы да вакытлыча булса да юрист хезмәтенә мохтаҗ. Безне бала чакта дөрес өйрәттеләр: “Бөтен һөнәрләр мөһим, бөтен һөнәрләр кирәк”. Кешеләр икмәк пешерүчедән яки электриктан башка яши алмаган кебек, юристтан башка да яшәү авыр. Бу минем идеянең башлангыч нигезе – кешеләргә кирәк булу.

Юрист документның кимчелексез формасы һәм аның законга туры килүе өчен җавап бирә, ләкин ул барысын да белә алмый, шуңа күрә эш белгечләр – бухгалтерлар, эш башкаручылар, кадрлар бүлеге белән бергәләп эшләнә.

“Кайгырту” үзәге юрисконсульты эшенең икенче өлеше – тәрбияләнүчеләргә – өлкәннәргә, инвалидларга, пенсионерларга һәм аларның вәкилләренә хезмәт күрсәтү. Сораулар тормышның барлык өлкәләренә дә кагыла – пенсиягә чыгу процедурасы, ташламаларга хокук, җир мәсьәләсе, мирас һәм башкалар.

– Хәтта XXI гасырда да законнарда кимчелекләр, хокукый коллизияләр, каршылыклар саклана. Шуңа күрә юристның миссиясе – үз мәсьәләләрен хәл итү өчен кешегә мөмкин кадәр дөрес һәм тиз ярдәм итү. Төп проблема – вакыт җитмәү. Яңа чыккан документларны өйрәнергә кирәк, ә бу җиңел түгел. Хәтта судлар да кайчак закон нормаларын ничек кулланырга икәнен белмиләр һәм консультация сорап югарырак инстанцияләргә мөрәҗәгать итәләр. Аерым юрист бигрәк тә барысын да колачларга сәләтле түгел, ләкин ул хокукый кырда яраклаша белергә, җавапны кайда һәм ничек табарга икәнен белергә тиеш. Ул чагында ул тулы канлы намуслы грамоталы юрист.

Медведев тәҗрибәсе буенча бөтен Россиядә иң глобаль һәм кискен мәсьәлә – кредитлар буенча бурычлар.

– Мин елына 350-400 процент микрозаймнарны гомумән тыярга кирәк дип саныйм, – дип билгеләп үтә “Кайгырту” белгече. – Финанс белеме турында сөйләшүләр әлегә аз файда китерә. Банк кредитларын да заемщикларга бирү кыенлаша бара. Кешеләр мәсьәләне банкротлык процедурасы ярдәмендә хәл итәргә омтыла, ләкин монда да барысы да җиңел генә түгел шул. Һәм мәнфәгатьләр балансын саклау өчен бурычлы, кредитор, суд приставлары арасында үз-үзеңне тоту линиясен эзләргә туры килә. Кемгәдер чыгу юлы – банкротлык, ә кемдер түләргә дә әзер, ләкин кичектереп торуны сорый, кичектереп тору хәлне суд аша хәл итәргә мөмкинлек бирә, судлар еш кына хәлгә керә.

Законны белмәү җаваплылыктан азат итми, шуңа күрә “Кайгырту” белгечләре үсеп килүче буында хокукый аң формалаштыра, мөһим сорауларга җавап бирә.

Ә гомумән, кешеләр закон белән түгел, ә үзара конфликтка керә, закон бу конфликтларны хәл итә һәм җайга гына сала. Законга һәм аңа хезмәт итүчеләргә рәхмәтле булыйк.