Питрәч урманнарында нинди җәнлекләр яши

Гыйнварның суык, әмма кояшлы көннәренең берсендә без Татарстан Республикасы Биоресурслар буенча дәүләт комитетының районара бүлеге җитәкчесе Вячеслав Кузнецов белән бергә “эшкә” чыктык. Моның өчен Питрәчтәге халыкка яхшы таныш булган наратлык сайланды.

Фото: © Люция Сираҗиева / «Питрәч-информ»

Маршрут карлы урманда игътибар белән агач төпләрен караудан башланды. Мондагы кар өстендәге эзләр һәрбер сүздән дә күбрәк сөйли, чөнки исәпкә алу нәкъ менә аяк эзләре буенча алып барыла. Бу – мәгълүматның төп чыганагы.

– Бу поши эзләре. Ул монда төнлә йөргән, – дип аңлата Вячеслав Игоревич, эзләргә күрсәтеп. – Бу тирәдә шулай ук тиеннәр, куяннар, төлкеләр һәм башка кечкенә җәнлекләр яши. Биредә алар хәзер бик күренмиләр: җәнлекләр нигездә төнлә йөри.

Кышкы исәпкә алу – бу урман буйлап йөрү генә түгел. Эш катгый система буенча төзелгән һәм берничә этапта уза. Башта егерьлар маршрут төзиләр һәм эшне планлаштыралар. Хәзер, 15 мартка кадәр, кырда эшләр бара. Һәр участокны узганнан соң, бер тәүлек эчендә мәгълүмат махсус программага кертелә, анда белгечләр җәнлекләрнең санын исәплиләр.

– Бер маршрут уртача 15 чакрым тирәсе тәшкил итә, – дип билгеләп үтә Вячеслав Кузнецов. – Моңа исәпкә алу урынына бару һәм кайту юлы да өстәлә. Төрлечә хәрәкәт итәргә туры килә: кайдадыр кар автомобилендә, кайдадыр чаңгыда. Кыенлыгы шунда: чокырлар һәм калкулыклар очрый.

Һәр җәнлекнең үзенә хас эзләре бар, һәм тәҗрибәле белгеч аларны җиңел аера. Шул ук вакытта исәпкә алу мөһим кагыйдә буенча үткәрелә: кар яуганнан соң ук исәпкә алуны башларга ярамый, чөнки эзләрне кар күмә. Исәпкә алуны явымтөшемнән соң якынча 24 сәгать үткәч кенә башларга мөмкин.

Питрәч ветеринария берләшмәсе җитәкчесе Сергей Егоров та бу эштә катнаша.

Фото: © Люция Сираҗиева / «Питрәч-информ»

– Без төлкеләргә һәм кабаннарга аерым игътибар бирәбез, – ди ул. – Гектарга туры килгән сан нормадан артса, аларның санын көйләү турында карарлар кабул ителә. Бу ветеринария законнары кысаларында эшләнә.

Белгечләр белән бергә маршрутка Биоресурслар буенча дәүләт комитетының штаттан тыш җәмәгать хезмәткәре, МХО (СВО) ветераны Кирилл Дмитриев та чыкты. Бу аның беренче чыгуы түгел, һәм аңа урман җәнлекләрен очратырга туры килгән инде.

– Урман кайгыртучан һәм сак мөнәсәбәт таләп итә, – ди Кирилл. – Мәсәлән, төлкене күрсәң, аңа якын барырга, ашатырга яки сыйпарга ярамый. Бу кыргый җәнлек, һәм саклык чаралары мәҗбүри.

Фото: © Люция Сираҗиева / «Питрәч-информ»

Бу көнне маршрутка җәнлекләр чынлап та чыкмады – төнге тормыш бары тик эзләрдән генә күренде. Урман тынлыгын бездән башка беркем бозмады. Урманда булган бер сәгать вакыт эчендә кышкы сукмактан баручы бер генә кеше очрады.

Исәпкә алу территориядә күпме җәнлек булганын аңлау өчен кирәк. Моннан ауга рөхсәт бирү (шул исәптән һәвәскәр аучылыкка да), шулай ук җәнлекләрне ашату күләме һәм урыннары бәйле.