Анализ шуны раслый: район хакимияте халык зарын ишетергә әзер.
Рәис Әхтәм улы белән туры эфирда халыкны нәрсә борчыганы һәм районны үстерү планнары турында ачыктан-ачык сөйләшү булды. Туры эфир вакытында һәм аннан соң килгән мөрәҗәгатьләр иң кискен проблемаларны ачыкларга һәм хәл итәргә ярдәм итәчәк, дип ассызыклады ул. Мондый форматка чыгу – район җитәкчелегенең үз позициясенә ышанычын һәм үз ихтыяҗларын кайгыртуны тойган халык ышанычы күрсәткече. Анализ шуны раслый: район хакимияте халык зарын ишетергә әзер.
Су белән тәэмин итү
Иң күп сораулар су белән тәэмин итү турында килде. Һәм бу гаҗәп тә түгел: районның суүткәргеч челтәрләренең гомуми озынлыгы 380 километрдан артып китә, челтәрләрнең 60 процент чамасы тузган.
Быел коммуналь структураны модернизацияләү һәм тузган суүткәргеч челтәрләрен алыштыру буенча республика программасы буенча эшләр алып барыла. Питрәч авылында 37 млн сумлык 3,6 километр суүткәргеч алыштырылачак. Олан Иле авылында – 1 километр (13 млн сум). Ленино-Кокушкинода – 1,3 километр (30 млн сум). Камыш һәм Беренче Май авылларында 5 млн сумлык өстәмә скважина бораулау бара. Көек авылында 176 млн сумлык 10,5 километр торба үткәргеч сузу. Район буенча барлыгы 260 млн сумнан артыкка тузган 15 километр челтәрне алыштыру планлаштырылган.
2027 елга планнар турында. Дүртөйле су башнясына кадәр җир асты резервуарында 6 километр озынлыктагы су белән тәэмин итү челтәрләрен төзүгә әзерлек бара. Ленино-Кокушкино авылы өчен канализация насос станциясе (46 млн сумга якын), күп балалы гаиләләргә бүлеп бирелгән участокларда үзәк су белән тәэмин итү челтәрләре (Питрәч авылында 92 млн сумга якын һәм Юлдаш бистәсендә 45 млн сум), шулай ук Кощак авылында канализация насос станциясен урнаштырып гамәлдәге су агызу челтәрләренә кадәр 770 метр озынлыктагы канализация линиясе (28 млн сум) төзү планлаштырыла. Программа әле формалашу стадиясендә.
– Әгәр сез яңа челтәрләргә күчмәсәгез, су белән тәэмин итүдә бернәрсә дә үзгәрмәячәгенә аерым игътибар бирәсе килә, – дип кисәтте район башлыгы, яңадан тоташтыру процедурасын арзанайту буенча эш алып барылуын билгеләп.
Мәктәп, парк, күп функцияле үзәк
Көек авылында яңа мәктәп төзү мәсьәләсе – иң кискен мәсьәләләрнең берсе. “Алгоритм” лицее тулы, һәм халык хаклы рәвештә чишелеш таләп итә. Башлык эш механизмын аңлатты: 1224 урынлык заманча мәктәп төзү өчен 2 млрд сумнан артык акча кирәк. Мондый проектлар бары тик республика һәм федераль программалар кысаларында гына гамәлгә ашырыла. Район үз ягыннан барысын да эшләде: җир кишәрлеге инженерлык челтәрләре белән тәэмин ителгән, техзадание өстендә эш төгәлләнеп килә.
Көек авылында балалар бакчасы “Гаилә” илкүләм проекты буенча төзелә, аны тапшыру вакыты – 2027 ел. Шулай ук күп функцияле үзәк, янгын депосы проекты әзерләү стадиясендә – аның буенча документлар инде дәүләт экспертизасын узган.
Көектәге парк төзекләндерү объектын сайлау буенча онлайн-тавыш бирүдә җиңүче булды, әмма 22 августта концепция турында беренче ачык фикер алышуга нибары 7 кеше килгән.
– Безнең өчен матур паркны проектлау гына түгел, ә халык чыннан да файдаланачак киңлек булдыру мөһим, – дип ассызыклады район башлыгы. – Мондый очрашулар, барыннан да элек, тәкъдимнәр җыю, балалар, яшүсмерләр өчен зоналар, спорт мәйданчыклары, җәяүлеләр өчен зоналар бүлеп бирү турында фикер алышу зарур. Алынган тәкъдимнәрне архитекторлар системага салалар инде.
2027 елда Көек авылында футбол кыры, йөгерү юллары һәм тренировка зоналары булган заманча спорт мәйданчыгы булдыру планлаштырыла. Шулай ук төрле активлык төрләре өчен мәйданчыклар булачак.
Мәктәпләрне ремонтлауга җирле бюджеттан 40 млн сумга якын акча бүлеп бирелгән. Барлык учреждениеләрдә дә косметик ремонт ясалган. Богородский мәктәбенең керү өлеше ремонтланган, тәрәзә блоклары алыштырылган, спорт залы ремонтланган. Кощак мәктәбендә тәрәзәләр тулысынча алыштырылган. “Кыңгыраучык” балалар бакчасында азык-төлек блогында электрүткәргеч ремонтланган. Богородский балалар бакчасында вентиляция системасы модернизацияләнгән. “Алгоритм” технологик лицеенда үткәрү режимы өчен турникетлар урнаштырылган. Район мөмкинлекләре кысаларында террорчылыктан саклану һәм янгын куркынычсызлыгы камилләштерелә.
– Җирле бюджет хисабына мәктәпләргә капиталь ремонт ясау мөмкин түгеллеген аңлавыгызны сорыйм. Бу капитал салуларның бөтенләй башка тәртибе, – дип аңлатты район башлыгы.
Юллар һәм автобуслар
2026 елда республика һәм җирле әһәмияттәге юлларны финанслауның гомуми күләме якынча 1 млрд сум тәшкил итәчәк. Шуның 477 млн сумы җирле әһәмияттәге юлларга туры килә, бу 20 километр юлны төзекләндерергә һәм төзергә мөмкинлек бирәчәк. Шулай ук Питрәч, Шәле, Гильдеево һәм Көек авылларында гомуми озынлыгы 3,5 километр булган тротуарлар төзү эшләре башланган.
Казан-Шәле 105А маршруты буенча күп мөрәҗәгатьләр килде – пассажирлар ташучы рентабельсезлек аркасында туктау мөмкинлеге турында хәбәр итте. Транспорт министрлыгы белән сөйләшүләр бара, ахыргы карар әле кабул ителмәгән. Арышхазда һәм Тогашево авылларында яшәүчеләр 112 нче маршрутны үз торак пунктларына кадәр озайтуны сорыйлар. Сорау шулай ук Транспорт министрлыгына тапшырылган.
– Питрәч авылы эчендә эчке маршрутны эшләтеп җибәрү планлаштырыла, – диде Рәис Сөләйманов. – Инфраструктура булдыру һәм маршрутны карап тоту өчен 10 миллион сумга якын акча кирәк булачак. Бу мәсьәлә безнең компетенциядә генә булганлыктан, без аны 2027 елда эшләтеп җибәрергә планлаштырабыз.