Этноклуб булдыру идеясе очраклы гына тумаган.
“Бәләкәч” балалар бакчасы “Знание” җәмгыятенең ата-аналар бергәлеге инициативаларының федераль конкурсында җиңү яулады. “Рухиәхлакый традицияләр” номинациясендә учреждениенең “Шәҗәрә – туган телләрне һәм рухи тамырларны саклау буенча гаилә этноклубы” проекты бер миллион сум күләмендә акчалата премиягә лаек булды.
Кунакларны ишектән үк бер генә түгел, берьюлы ике телдә – “исәнмесез” дип рус һәм татар телләрендә сәламләп каршы алдылар. Тиздән тәрбияләнүчеләр рус һәм татар телендә генә түгел, ә башка халык телләрендә дә сәламләячәкләр. Үз тамырларың һәм башка этносларның торышы белән танышу – җиңүче проектның төп максаты. “Бәләкәч”тә төрле милләт вәкилләре: руслар, татарлар, азербайҗаннар, кыргызлар, үзбәкләр, казахлар үсә. Этноклуб булдыру идеясе очраклы гына тумаган. Кайбер балаларның туган телләрендә сөйләшмәвенә Россия халыкларының бердәмлеге елы да игътибар итә.
– Һәр баланың туган телен саклап, без бакчабыздагы барлык халыкларның милли үзенчәлеген саклау проблемасын хәл итәбез, – ди мәктәпкәчә учреждение мөдире Елена Миронова. – Проект кысаларында ата-аналар өчен дәресләр һәм консультацияләр үткәрәчәкбез, аларның гаилә гореф-гадәтләрен һәм яраткан ризыкларын ачыклаячакбыз. Әниләр һәм әтиләр алар турында башка балаларга сөйләячәкләр, бу алар да кызыксынсын, көнкүреш, милли киемнәр күрсен өчен кирәк. Безнең бурыч – дуслыкны, этномәдәни һәм тел төрлелеген саклау.
Алынган средстволарга балалар бакчасы җитәкчелеге тәгәрмәчле зур күчмә моноблок сатып алырга планлаштыра, аны музыка залында урнаштырачаклар. Бу экран башка халыклар дөньясына төп юл күрсәтүче булачак.
– Өйдә ата-аналарның балалары белән ничек шөгыльләнүен, аларның үз телләрен, гаилә тәртибен саклауларын күрсәтәчәкбез, – дип планнары белән уртаклаша Елена Миронова. – Трансляцияләрне бакчабызда тәрбияләнүчеләрнең барысы да күрәчәк. Социаль партнерларны да җәлеп итәбез: болар – район үзәгенең “Айгөл”, “Колокольчик”, “Каенкай” һәм “Кояшкай” балалар бакчалары, шулай ук Питрәч якташлар җәмгыяте һәм җирле туган якны өйрәнү музее.
Моннан тыш, акчалар принтер һәм компьютерлар сатып алуга, мәгълүмати брошюралар һәм листовкалар булдыруга, милли костюмнар гардеробын тулыландыруга юнәлдереләчәк. Балалар аларны бакча эчендәге бәйрәмнәргә генә киеп калмыйча, авыл, ә бәлки район чараларына да чыга алачак.
Планда – халык уеннарын өйрәнү, аларның картотекасын булдыру һәм физкультура залында урнаштыру, шулай ук ата-аналарны төрле халыкларның уен фольклоры белән таныштыру.
– Әгәр ата-аналар уйнарга өйрәнсә һәм башка милләтләргә карата толерант булса, бу, һичшиксез, балаларга күчәчәк, – дип ышана Елена Миронова.
Идеяләрне ничек тормышка ашыру инде язылган. Проект бәйрәм-фестиваль оештыруны күздә тота, анда ата-аналар дегустация өчен төрле милли ризыклар китерәчәк. Өстәвенә, ризыкны чын ризык итеп тә, муляж рәвешендә дә тәкъдим итәчәкләр, бу балалар кабартма, пылау яки туңдырманы бөтен детальләре белән карый алсыннар, аннары дәресләрдә төркемнәрдә аларны ясасыннар яки пластилиннан һәм тозлы камырдан ясасыннар өчен кирәк. Орнаментлар белән танышу өчен педагоглар традицион булмаган рәсем техникасын кулланачаклар.
Буыннар бәйләнеше аерым урын алачак: сабыйлар янына кунакка әби-бабайлар, абый-апалар, туган абыйлары, апалары – уникаль һөнәрләрне саклаучылар киләчәк. Елена Ивановна агачтан уеп ясаучы, чүлмәкче, музыка кораллары остасы һәм башка талантлы кешеләрне күз алдында тота, аларның балалары, оныклары, туганнан туган энеләре, сеңелләре “Бәләкәч”кә йөриләр.
Бүген мәктәпкәчә учреждениегә ике яшьтән алып җиде яшькә кадәрге 170 бала йөри. Ел ахырына кадәр исәпләнгән проект белән һәркемне колачлау планлаштырыла. Проект җитәкчесе Елена Миронова, методист Айгөл Ибраһимова, татар теле буенча тәрбияче Ольга Ковшова, педагог-психолог Алсу Каюмова, шулай ук актив ата-аналар комитеты уйлаганнарын тормышка ашыра. Грант нәкъ менә ата-аналар җәмгыяте исеменнән тәкъдим ителгән.
“Бәләкәч” коллективы өчен бу беренче җиңү түгел. Үзләренең беренче грантларын алар, балалары бакчага чиратта торган атааналарга ярдәм итү өчен “Нәниләр өчен беренче адымнар” консультация үзәген булдырып, 2020 елда ук оттылар. Үзәк ял сәгатьләрендә, ял һәм бәйрәм көннәрендә эшләде, ә гаиләләр өчен балаларны сәламәтләндерү өчен тоз мәгарәсе бонус булды. Аннан соң “Малышок” үзәге барлыкка килде.
Бу эш ата-аналарны берләштерергә мөмкинлек бирде. 2022 һәм 2024 елларда коллектив, тел культурасы буенча республика грантын да кертеп, яңадан грант конкурсларында җиңүче булды. Һәм һәр яңа проект гаиләне һәм балалар бакчасын агартуга һәм берләштерүгә юнәлдерелгән.
