Корбан итен сатарга, итчегә түләү сыйфатында бүләк итәргә яки алмаштырырга ярамый.
Корбан бәйрәменең төп көне артта калса да, корбан чалырга ярыймы әле. Бу темага тулырак – Питрәч районы имам-мөхтәсибе Наил хәзрәт Абелханов белән әңгәмәдә.
.png)
– Наил хәзрәт, Корбанның төп көне узды. Әмма корбан чалу мәсьәләләре актуаль булып кала бирә.
– Бу – Аллаһ исеме белән башкарыла торган иң мөһим гыйбадәт кылу йолаларының берсе. Корбан чалу вакыты өч көн дәвам итә. Шуңа күрә чәршәмбе (беренче көнне) корбан чалырга өлгермәгәннәр моны пәнҗешәмбе, җомга һәм хәтта шимбә кояшы баеганчы эшли алалар. Иң мөһиме – өченче көнне кояш баеганчы өлгерергә.
– Корбан кемнәргә чалынырга тиеш?
– Корбан чалу тормышы мул булган һәм юлда булмаган, эшкә сәләтле балигъ булган һәр мөселман өчен мәҗбүри.
– Корбан чалуны шәхсән үзеңә башкарырга кирәкме, әллә бу эшне якыннарыңның берәрсенә тапшырып буламы?
– Әгәр кеше моны эшли белә икән, үз хайваныңны үзең корбан итәргә кирәк. Әгәр андый мөмкинлек булмаса, үз хайваныңны чалган вакытта шунда булырга кирәк.
– Корбанга нинди хайваннар туры килә?
– Корбан чалу өчен сезгә үз акчагыз буенча рөхсәт итә алырлык иң яхшысын сайларга кирәк. Иң сәламәт һәм иң матур хайван үзен корбан иткән кешегә зур бүләк китерәчәк. Хайваннардан сыер, үгез, дөя, сарык туры килә.
– Чалганнан соң итне ничек бүлергә?
– Корбан итен сатарга, итчегә түләү сыйфатында бүләк итәргә яки алмаштырырга ярамый. Аны өч өлешкә бүләләр: өчтән бер өлешен үзләренә һәм гаиләләренә калдыралар, тагын өчтән бер өлешен туганнарына һәм күршеләренә бирәләр, калганын мохтаҗларга һәм ярлыларга бирәләр.
– Тиз генә өләшеп булмаса, итне ничек дөрес сакларга?
– Ничек телисез. Иң мөһиме, ул бозылмасын. Эссе көннәрдә итне туңдырырга, консервларга һәм хәтта киптерергә мөмкин. Ләкин өләшүне соңга кадәр кичектерергә ярамый. Моның өчен нигезле сәбәп кирәк.
– Башка кеше өчен корбан чалып буламы?
– Әгәр кеше кемгәдер аның исеменнән чалырга кушкан икән, бу Корбан гамәлдә булачак. Әгәр андый йөкләмә булмаса, андый Корбан гамәлдә булмаячак.
– Корбанлык хайванга карата нинди мөнәсәбәттә булырга?
– Корбан китерер алдыннан, шулай ук чалган вакыттагы кебек үк, хайванга начар мөгамәлә итәргә, аңа авырту китерергә ярамый. Киресенчә, моны мөмкин кадәр авыртусыз эшләргә кирәк. Бер хайванны икенчесенең күз алдында суярга ярамый. Аны сугым урынына көч кулланмыйча китерергә, көч белән сөйрәп алып килмәскә кирәк.
– Корбан көннәрендә киткән яки авырган кешеләргә нишләргә?
– Әгәр кеше юлда (юлчы) булса яки каты авырса, Корбан мәҗбүри булмый. Әгәр оныткан яки иренгән икән – өченче көн кояш баеганчы мөмкинлек бар. Шуннан соң – ирекле сәдака гына, ләкин инде тулы канлы Корбан булып саналмый.
