Һәр детальдә – гореф-гадәт һәм йолалар
Сабантуй өчен иң мөһиме – яхшы һава торышы. Быел ул идеаль иде: эссе дә, яңгыр да булмады. Халык, иң уңайлы урыннарны алырга өлгерер өчен, иртәдән мәйданга агылды.
Мәртәбәле кунаклар мәйданга барганда аларны кунакчыл традицияләр белән каршы алдылар.
Халык фольклор ансамбльләре үзләренең мәдәниятен, көнкүрешен һәм милли ризыкларын күрсәтте. Шәле авылыннан “Зөбәрҗәт” татар милли ризыкларын татып карарга чакырып, кунакларны дәртле җырлар белән каршы алды. Питрәчтән “Калинушка” ансамбле сыйлары – тозлы кыяр, гөмбә һәм өй квасы. Керәшен өендә “Чулпы” ансамбле кунакларны үзенең кухнясы белән таныштырды.
Бәйрәмне ачу тантанасында Питрәч районы башлыгы Рәис Сөләйманов сәламләү сүзе белән чыгыш ясады. Ул, беренче чиратта, аграрийларга, терлекчеләргә, кошчыларга һәм авыл хуҗалыгы тармагы ветераннарына мөрәҗәгать итте.
– Сабантуй һәрвакыт район һәм Татарстанның азык-төлек иминлеген тәэмин итүче авыл хезмәтчәннәренең бәйрәме булды һәм шулай булып кала да, – дип билгеләп үтте ул. – Һөнәри осталыгы һәм җаваплылыгы, хуҗалыкларның бердәмлеге нәтиҗәсендә район авыл хуҗалыгын уңышлы үстерә. Ихлас күңелдән рәхмәт сүзләрен кабул итегез!
Тантана алдынгыларны бүләкләү, районның мәдәният бүлеге хезмәткәрләре һәм яшь талантлар катнашында театральләштерелгән тамаша белән үрелеп барды. Ә бәйрәмнең иң кызган вакытында сәхнәдә Айдар Галимов һәм Ришат Төхвәтуллин чыгыш ясады.
Язгы кыр эшләре йомгаклары буенча механизаторлар арасындагы хезмәт ярышында “Ак Барс Питрәч” ҖЧҖ тракторчы-машинисты Сергей Павлов җиңүче булды. Аңа “Сабан батыры-2026” исеме бирелде. МТЗ-1221 тракторында ул 66,3 норма-смена эш башкарган.
Аның хуҗалыктагы эш стажы – егерме елга якын. Ул династияне дәвам итүче: атасы Александр Васильевич та тракторчы булган. Сергей Павлов икенче тапкыр Кыр батыры булды. Бу сезонда көнбагыш һәм кукуруз чәчкән, шулай ук культивацияләү һәм тырмалау белән шөгыльләнгән.
Җиңүе өчен механизаторга район башлыгының Рәхмәт хаты, җиңүче тасмасы, тәкә һәм кыйммәтле бүләк тапшырдылар.
– Иң мөһиме, трактор ватылмасын, – ди кыр батыры. – Намуслы эшләү, эшне вакытында башкару мөһим. Монда күп нәрсә һава торышына бәйле, ул бу сезонда сынатмады. Барысы да искиткеч иде. Җиңүем минем өчен көтелмәгән хәл булды: соңгы минутта гына мине батыр, диделәр. Әлбәттә, шатлык һәм горурлык хисләре кичерәм.
Көндезге сәгать бердә халык ипподромга агылды. Анда аларны ат чабышлары көтә иде. Җирле яхшыртылган токымлы, гарәп токымлы, катнаш, юртак һәм чиста токымлы атлар арасында биш узышка 31 катнашучы кушылды.
Арча районыннан Рафил Ибраһимов инде ун ел атлар белән шөгыльләнә. Питрәч Сабан туена ел саен килә һәм призлы урыннар ала. Бу юлы да искәрмә булмады. Катнаш токымлы атлар арасындагы чабышларда ул Кармелита белән бергә беренче урынны алды. “Агролак-К” ҖЧҖ өчен чыгыш ясады.
– Мин бу атны балачактан ук үстердем, өйрәттем. Ул ярышларда үз әнисенең урынын алды. Үзен лаеклы, тыныч тота, алып килү белән дә, ипподромда да проблемалар юк, – диде ул елмаеп. Рафил заводта тракторда эшли.
Казаннан Дарья Белова Биектау атлар сарае өчен чыгыш ясап, Марсельеза кушаматлы ат белән икенче урынны алды. Ул инде биш ел атларны ярышларга әзерли, үзе дә кайчакта ат чабышларында чыгыш ясый. Кыз үзенең аты турында:
– Әгәр акрынрак барырга кирәк икән – акрын гына бара, әгәр куарга кирәк икән – бөтен көченә чаба, – ди Дарья.
Ул рәссам һәм фотограф. Кызның кемне барысыннан да күбрәк фотога төшерергә яратуын аңлау кыен түгел. Ә атларга мәхәббәте бала чагыннан ук: бабасының үз ат абзары булган.
Җиңүчеләр истәлекле кубоклар алган. Призерларны 75, 60 һәм 45 мең сумлык акчалата сертификатлар белән бүләкләделәр. Шунысы кызык, чабышларда җайдакларны гына түгел, матур исемнәре белән атларны да игълан итәләр. Ипподромда җиңү – уртак.
2025 елда савым буенча машина белән сыер саву операторлары арасында беренче урынны “Шәле-Агро” ҖЧҖдән Назилә Әхмәтҗанова алды. Ул үзенә беркетелгән 60 баш сыердан 613 тонна сөт савып алган, бер сыердан елга 10220 килограмм сөт савып алынган. Җиңүчене Питрәч районы башлыгының Рәхмәт хаты белән бүләкләделәр һәм кыйммәтле бүләк тапшырдылар.
Назилә Фәрзетдин кызының бөтен тормышы авыл хуҗалыгы белән бәйле. Ул хезмәт эшчәнлеген Шәле мәктәбенең сигезенче сыйныфын тәмамлаганнан соң ук башлый. Кайда да булса түгел, товарлыклысөтчелек фермасында.
– Әнием тегүче, әтием белән абыем фермада терлекче булып эшләде, – дип сөйли Назилә Фәрзетдин кызы. – Апалар да шунда эшләде, берсе дуңгызлар карады, икенчесе сыер сауды. Мин дә мәктәптән соң ук фермага эшкә килдем.
Бүген бу тырыш, үз эшенә бирелгән нәфис хатын-кыз кырык алтынчы ел инде машина белән сыер саву операторы булып эшли. Аның гадәти эш көне иртәнге сәгать дүрттә башлана, биштә инде ул фермада, көндәлек җыештырудан соң бер сәгатьтән савуга керешә. Ул эшен бөтен күңелен биреп башкара. Аның кайгыртуы нәтиҗәсендә һәр сыер тәүлегенә уртача 25 килограмм сөт бирә.
– Алар минем бик әйбәт, сөтне яхшы бирәләр, – ди горурланып сыер савучы. – Шушы еллар эчендә мин бер генә эш көнен дә калдырмадым. Көн саен алар белән, иртәдән кичкә кадәр.
Аңа ире булыша, ул терлек караучы булып эшли. Назилә Фәрзетдин кызы көчен хайваннар белән аралашудан һәм эшнең үзеннән алуын әйтә:
– Алардан, сыерлардан алам. Мин аларны яратам, алар белән аралашам, алар турында кайгыртам һәм үз эшемне яратам.
Соңгы елларда ферма - да хезмәт шартлары бик яхшы: терлекчеләрнең эшен җиңеләйтә торган яңа технологияләр кертелә. Ләкин эш элеккечә җитәрлек һәм көн саен зур тырышлык таләп итә. Аның күпьеллык намуслы хезмәте дә игътибарсыз калмый. Аның казанышлары һәм авыл хуҗалыгы үсешенә керткән өлеше югары бәяләнә. Узган ел ул “Татарстан Республикасының атказанган терлекчесе” дигән мактаулы исемгә лаек булды. Бүләкне аңа Татарстан рәисе Рөстәм Миңнеханов үзе тапшырды.
Дүрт сәгать дәвамында көрәш келәмендә мәйданның иң көчле кешесен – милли көрәш буенча абсолют батырны ачыкладылар. Ярышларга җирле спортчылар гына түгел, республиканың башка районнарыннан да көрәшчеләр килде. Турнир нәтиҗәләре буенча Лаеш районыннан Ринат Дәүләтшин җиңү яулады. Ул Питрәчкә беренче тапкыр килгән, ярышлар турында танышларыннан белгән.
– Җиңү беркайчан да җиңел бирелми, – дип билгеләп үтә ул. – Барлык көндәшләр дә лаеклы иде. Ләкин бүген мин көчлерәк булып чыктым.
Үзенең триумфы өчен Ринат традицион тәкә генә түгел, яңа автомобиль дә алды. Машинаны Сабантуй-2026 генераль иганәчесе Илсур Дияров тәкъдим итте. Көрәшче җиңү тәмен ахыргача аңламавын белдерде. Шулкадәр көтелмәгән җиңү! Ләкин шул ук вакытта аның үзүзенә ышанычы зур. Бу аның Сабантуйда иң зур бүләге: элек квадроцикл откан булган. Спортчының әти-әнисе улларын хуплап бәйрәмдә катнаштылар. Шулай ук абыйсы һәм улы да килгән.
– Мин монда җиңәр өчен килдем. Бу омтылыш ярдәм иткәндер, – дип саный батыр.
Көрәш белән Ринат балачактан шөгыльләнә. Дүрт тапкыр Бөтенроссия дәрәҗәсендә, дүрт тапкыр республика дәрәҗәсендә җиңүче булган. Ул төзелеш фирмасында тәэмин итүче булып эшли.
Ярышларда икенче урынны Питрәчтән Андрей Чиндин алды, өченче урынны Ленино-Кокушкинодан Фәнис Шәмсетдинов һәм Лаештан Рәмис Галимуллин үзара бүлештеләр