Питрәч районында Хәтер һәм кайгы көненә багышланган чаралар узды

22 июньдә Бөек Ватан сугышы башлануга 85 ел тулуга багышланган патриотик чаралар сериясе узды. Беларусь Республикасы кунаклары – “Дерево Героев” халыкара патриотик проекты җитәкчеләре Алексей һәм Елена Манецларның визиты аерым вакыйга булды.

Көн Питрәч туган якны өйрәнү музеенда башланды, анда Бресттан килгән хөрмәтле кунаклар өчен экскурсия һәм район яшь армиячеләре белән очрашу оештырылды. Чара барышында укучылар Белоруссия кунаклары тәкъдим иткән сугышның беренче сәгатьләре турындагы видеороликны карадылар.

– Без кунакларыбыз тәкъдим иткән видеолар һәм Брест крепосте геройларының батырлыгы турында сөйләгәннәре өчен рәхмәтле, – дип билгеләп үтте музей директоры Ләйсән Шәйхетдинова.

Хәрәкәтнең яшь армиячеләр бүлеге штабында Беларусь кунаклары белән күңелле очрашу булды. Балалар иҗат йорты директоры Ольга Тарасова геройлар турындагы хәтерне саклауның мөһимлеген ассызыклады.

– Күптән түгел безгә район яшь армиячеләр бүлекчәсенең Петр Михайлович Гаврилов исемен йөртүе турында таныклык бирделәр. Без моның белән горурланабыз һәм хәзер үзебезнең байрагыбыз булуы белән горурланабыз, аны без барлык буыннар аша сакларга һәм алып барырга тиешбез. Бу мәңгегә, бу гомерлеккә, – диде ул.

Соңгы еллары үткән Брест, Татарстан, Краснодар шәһәрләреннән Советлар Союзы Герое Гаврилов белән бәйле оешмаларга дус булырга һәм хезмәттәшлек итәргә кирәк дигән фикер алга сөрелде.

Хәтер паркында яшь армиячеләр һәм мәктәп укучылары катнашында тантаналы митинг узды. Сәламләү сүзе белән Питрәч районы башкарма комитеты җитәкчесе Илназ Дәүләтханов чыгыш ясады.

– Бүген, Хәтер һәм кайгы көнендә, без тарих барышын һәм кешелек язмышын мәңгегә үзгәрткән фаҗигале вакыйгалар башлануын искә төшерәбез, – диде үзенең чыгышында Илназ Дәүләтханов.

Ул шулай ук районның барлык халкын һәм кунакларын 2026 елның 27-28 июнендә Әлбәдән авылында узачак һәм Бөек Ватан сугышы башлануга 85 ел тулуга багышланачак Бөтенроссия тарихи реконструкция фестиваленә чакырды.

Бер минут тын торганнан соң, катнашучылар Мәңгелек ут янына чәчәкләр салдылар. Алар арасында кораллы көчләрнең һәлак булган офицеры подполковник Руслан Шиһабетдиновның әнисе Елена Николаевна, район мәгариф бүлеге башлыгы Дарья Юматова һәм Кораллы Көчләр ветераны Фәрит Вәлиев бар иде.

Көн программасында Беларусь Республикасыннан килгән кунаклар – “Русское сообщество” Брест өлкәсе төбәк иҗтимагый оешмасы тарафыннан гамәлгә ашырыла торган “Дерево Героев” халыкара патриотик проекты җитәкчеләре Алексей һәм Елена Манец миссиясе аерым урын алды. Бу инде Белоруссия делегациясенең Питрәч районына өченче визиты.

– Беренче тапкыр 2021 елда булдык – бездә Брест-Иркутск автойөреше булды. Икенче тапкыр без 2024 елда килдек, ул вакытта герой Брест крепостенең изге җире белән капсула китердек, ул хәзерге вакытта музейда саклана. Ә быел бездә истәлекле урыннарга агач утырту акциясе, – дип сөйләде Алексей Манец.

Елена Манец проектның барлыкка килү тарихы белән уртаклашты:

– 2019 елда Ленинград өлкәсе эзләүчеләре Выборг янында янган “Батырлык өчен” медальләрен таптылар. Оборона министрлыгы архивы аша номерлар буенча алар хуҗасын тапканнар. Ул минем туган абыем Носычев Петр Гурович булып чыкты, ул Свердловск өлкәсенең Ревда шәһәрендә туган. 21 яшендә, 1944 елда һәлак була. Бу минем ирем Алексей Федоровичны совет солдаты турындагы истәлекне саклау өчен без нәрсә эшли алабыз икәнлегенә этәрде. Менә шулай идея туды, – дип дулкынланып сөйләде Елена.

Әлбәдәндә П.М.Гаврилов бюсты янында Брест крепостенең изге җирендә үстерелгән кечкенә чыршыны утырту өчен кунаклар үзләре белән махсус истәлекле әйберләр алып килгәннәр:

– Без Совет солдатларының каны белән сугарылган Брест крепостеннан туфрак һәм Көнбатыш Бугтан су алып килдек. Оборона вакытында солдатлар көнбатыш Бугтан бер йотым су алу өчен үз гомерләрен куркыныч астына куйган. Кайвакыт хәтта яралылар да, суны “Максим” пулеметларына салып, дошманга атуларын дәвам иттерү өчен, аны эчүдән баш тарткан. Без шулай ук соңгы елларда Брест крепостенең соңгы сакчысы майор Гаврилов яшәгән Краснодардан туфрак алып килдек, – дип сөйләде Алексей Манец.

Кунаклар 1941 елда яшерелгән һәм җиңүдән соң 15 ел узгач табылган 393 нче аерым зенит артиллерия дивизионы байрагы турында сөйләгәннәргә аерым игътибар бирделәр.

– Безнең барлык автоузышлар бу байракның күчермәсе белән уза. Солдат намусы һәм солдат батырлыгы символы булган бу байракка карап, сездән бераз өлкәнрәк булган яшь егетләрнең бу байракны ничек саклаганнарын күз алдына китерергә мөмкин. Үз тормышлары бәрабәренә алар үз җирләрен саклаганнар, – диде Алексей Манец, укучыларга мөрәҗәгать итеп. – Безнең бурыч – сезнең балаларыгызга, оныкларыгызга Бөек Ватан сугышы елларында Совет халкының бөек батырлыгы турындагы тарихи дөреслекне саклау һәм тапшыру. Безнең хәтерләрлек һәм горурланырлык нәрсәләребез бар, – дип ассызыклады ул.

Әлбәдәндә узган тантаналарда фидакарьлек миссиясен башкаручы Белорусь кунагына Петр Гавриловның 125 еллыгына багышланган медаль тапшырдылар. Алексей Манец медальне башкарма комитет җитәкчесе урынбасары Марина Харитонова кулыннан алды.

Кунаклар да бурычлы булып калмады. Алар Чыты авылы мәдәният йорты директоры һәм күчмә сугышчан дан музеен оештыручы Миннур Шәмсетдиновны “Бөек Ватан сугышында Җиңүгә 80 ел” медале белән бүләкләделәр.

– Безнең арада активист һәм патриот бар. Без аның белән монда да, Казанда да, Брестта да очраштык. Мин аның турында даими укып барам – ул чыннан да сүзендә торучы кеше, эш кешесе, – диде Алексей Манец, медаль тапшырганда. – Патриотлык, нык дуслык шундый кешеләр булганда ачык чагыла.

Көннең кульминациясе булып Советлар Союзы Герое майор Петр Гаврилов бюсты янына тантаналы рәвештә геройлар агачы утырту булды. Яшь армиячеләр һәм “Форпост” хәрби-патриотик оешмасы катнашучылары Беларусьтан китерелгән чыршыны утыртырга ярдәм иттеләр.

– Утыртылган агач – гади генә кебек, ләкин ул бик әһәмиятле символ. Бу безнең хәтер, исеме илебез тарихына мәңгегә язылган кешегә хөрмәт һәм рәхмәт символы, – дигән сүзләр яңгырады тантанада.

Аннары кунаклар һәм катнашучылар Петр Гаврилов бюстына чәчәкләр салдылар һәм геройларны бер минут тынлык белән искә алдылар. Авыл халкы исеменнән Александр Козлов чыгыш ясады, ул Петр Гаврилов белән балачагында мәктәптә булган очрашулар турында истәлекләре белән уртаклашты:

– Ул сугышның беренче минутлары, аларның ничек сакланулары турында сөйләде. Безнең шикелле үк мәктәп укучыларының кызылармеецларга Брест крепостен саклауда ярдәм итүләре, аларның патроннар ташулары, кызылармеецлар ял иткәндә күзәтүчеләр булулары турында әйтте. Ул бик тыйнак кеше иде, беркайчан да батырлык эшләдем дип әйтмәде. Ул һәрвакыт: “Крепостьны саклау өчен без мөмкин булганның барысын да һәм мөмкин булмаганны да эшләдек”, – дип әйтә иде. Бүген дә сугыш кырларында геройларның оныклары Һәм оныкчыклары махсус хәрби операциядә үз бурычларын үтиләр. Һәм без беләбез, бүген дә җиңү безнең кулда булачак, һәм дошман, 1945 елдагы кебек үк, тармар ителәчәк.

Питрәч районында Хәтер һәм кайгы көне матәм көне генә түгел, ә буыннар бердәмлеге, Россия һәм Беларусь халыкларының бердәмлеге, совет халкының бөек батырлыгы истәлеген саклаучыларның бердәмлеге көне дә булды. Әлбәдәндә утыртылган агач бу хәтернең тере символына әвереләчәк, ул яңа буыннар белән бергә үсәчәк һәм ныгыячак.

ФОТОРЕПОРТАЖ