Рәис Сөләйманов: «Игътибарны киметергә ярамый»

Коррупциягә каршы көрәш өлкәсендәге сорауларга район башлыгы Рәис Сөләйманов җавап бирде.

– Рәис Әхтәмович, районда коррупциягә каршы актив эш алып барыла. Бу өлкәдә быел нинди эшләр эшләнде, нәтиҗәләр ясый аласызмы?

– Районда коррупциягә каршы сәясәт чараларын гамәлгә ашыруны бәяләүнең төп параметрларының берсе булып коррупциянең торышы тора. Коррупциягә каршы мониторинг нәтиҗәләре буенча 2025 елның 1 яртыеллыгында ТР буенча Эчке эшләр министрлыгы мәгълүматлары буенча Питрәч районында коммерция булган яки башка оешмаларда вазыйфа биләүче, вазыйфаи җинаятьләр кылган 3 кеше җинаять җаваплылыгына тартылган (РФ Җинаять кодексының 285-293 статьясы буенча). Шуңа күрә бу эштә хәл тотрыклы дип әйтергә була. Әлеге нәтиҗәгә коррупциягә каршы программаны уңышлы гамәлгә ашыру һәм актив профилактика эше нәтиҗәсендә ирешелә, ул коррупцияне профилактикалауның төп инструментларының берсе булып тора. 2015-2028 елларга исәпләнгән программа 9 бүлектән тора һәм 29 төр чараны үз эченә ала. Бу системалы, көндәлек эш, һәм ул берничә төп юнәлеш буенча алып барыла. Аларның берсе, мәсәлән, норматив хокукый актлар проектларына һәм актларның үзләренә коррупциягә каршы экспертиза үткәрү аша профилактика. Бу ел эчендә 401 проектка карата экспертиза үткәрелгән һәм бу мәҗбүри процедура, ул башта ук коррупциягә китерә алган хокукый нормаларны бетерергә мөмкинлек бирә.

Прокуратура тарафыннан 2 коррупциоген фактор ачыкланган, алар оператив рәвештә кире кагылган һәм документлар кабат карауга җибәрелгән. Тагын бер мөһим пластпрокурор һәм күзәтчелек реакциясе актлары белән эшләү. 2025 елда аларның саны 166га җиткән. Алар төрле өлкәләрдә проблемалар ачыклый: юл хәрәкәте иминлегеннән һәм тораккоммуналь хуҗалыктан алып мәктәп туклануын оештыруга һәм яшьләр белән эшләүгә кадәр. Төп бурыч – бу документны алу гына түгел, ә хокук бозуны оператив рәвештә бетерү. Без срокларны катгый күзәтәбез һәм барысын да безнең сайтта һәркем өчен ачык булган электрон реестрда теркибез.

– Финанс һәм милек белән бәйле хокук бозулар бармы? Районның контроль-хисап палатасы бу өлкәдә коррупция куркынычы белән ничек көрәшә?

– Контроль-хисап палатасы – безнең тышкы финанс контроленең төп коралы. 11 айда 24 экспертаналитик һәм 18 контроль чара үткәрелгән. Шуны аерым ассызыклап үтәсем килә: бюджет акчаларын максатчан файдаланмау фактлары ачыкланмаган. Ә ачыкланган хокук бозуларның 97 проценты инде төзәтелгән. Моннан тыш, барлык тикшерү материалларын без прокуратурага җибәрәбез. Безнең тәкъдимнәрне карау йомгаклары буенча 8 вазыйфаи зат дисциплинар җаваплылыкка тартылды. Контроль катгый һәм өзлексез алып барыла, шул исәптән иң сизгер зоналарда: илкүләм проектларны гамәлгә ашыруда, юлларны карап тотуда да.

– Ә муниципаль идарә системасының коррупциягә бирешмәүчәнлеге өчен ниләр эшләнә? Коррупциягә бирешмәүчәнлек ничек тәрбияләнә?

– Биредә муниципаль программа кысаларында системалы эш алып барыла. Бездә бу эш өчен барлык идарә органнарында һәм учреждениеләрдә җаваплы затлар билгеләнде. Быел гына да хезмәткәрләр өчен 168 хокукый һәм коррупциягә каршы чара үткәрелгән: семинарлар, түгәрәк өстәлләр, консультацияләр. Без төрле аудиторияләр белән аерым эшлибез – мәктәп директорлары, мәдәният, яшьләр сәясәте һәм спорт хезмәткәрләре, бухгалтерлар, депутатлар белән. Аларга закон нормалары гына түгел, ә гамәли механизмнар да, мәсәлән, мәнфәгатьләр конфликты турында ничек хәбәр итәргә, кайчак күңелсез хаталар җибәрмәс өчен муниципаль хезмәткәргә керемнәр һәм чыгымнар турында белешмә ничек тутырылырга тиешлеге аңлатыла.

Аеруча яшьләргә игътибар бирелә. Район укучыларының 100 проценты коррупциягә каршы тәрбия алган. Өч кварталда мәгариф һәм мәдәният учреждениеләре тарафыннан 1460тан артык чара үткәрелде: дәресләр, квестлар, конкурслар. Безнең максат – җәмгыятьтә теләсә нинди коррупция күренешләренә тотрыклы тискәре мөнәсәбәт формалаштыру. Моңа учреждениеләрдәге яңартылган мәгълүмат стендлары һәм “ящики доверия”да хезмәт итә.

– Сез мәнфәгатьләр конфликты турында телгә алдыгыз. Бу тема район өчен ни дәрәҗәдә актуаль?

– Бу профилактиканың төп элементларының берсе. Бер ел эчендә мәнфәгатьләр конфликтын җайга салу комиссиясе муниципаль хезмәткәрләрдән мәнфәгатьләр конфликтына китерергә мөмкин булган шәхси кызыксынуы барлыгы турында 7 мөрәҗәгать карады. Бу нормаль, закон белән каралган практика, ул барысын да ачыктан-ачык эшләргә мөмкинлек бирә. Без шулай ук керемнәр турында белешмәләр бирүне катгый контрольдә тотабыз. Быел аларны үз вакытында тәкъдим итәргә тиешле барлык муниципаль хезмәткәрләр, шулай ук депутатлар һәм җитәкчеләр тәкъдим итте.

– Проблемалар турында сөйләсәк, коррупциягә каршы эштә сез нинди җитешсезлекләрне аерым билгеләр идегез?

– Проблемалар бар, әмма алар хәл ителерлек. Республика мониторингында чагылдырылган системалы проблемалар да бар. Мәсәлән, балалар бакчаларында урыннар кытлыгы социаль киеренкелек тудыра, ә бу ришвәт гамәлләре өчен җирлек булып тора. Без бу проблеманы күрәбез, һәм биредә эш ачык булырга тиеш, һәм “Электрон балалар бакчасы” ГИС аша алып барыла. Халык саны артуны исәпкә алып, район социаль объектлар төзү буенча федераль һәм республика программаларында актив катнаша. Узган ел гына да районда 2 зур балалар бакчасы төзелде, бу 2025 елда район балалар бакчаларына 1694 юнәлеш бирергә мөмкинлек бирде, тагын берсе төзелеш стадиясендә.