Җәмгыять

Питрәчтән милиция подполковнигы Алексей Тарасов тарихы

Курсанттан ветеранга кадәр юл

Питрәч халкы өчен милиция подполковнигы Алексей Тарасов исеме барыннан да элек җинаять эзләүдә хезмәт итү һәм “Транснефть” куркынычсызлык системасындагы постта ышанычлылык белән ассоциацияләнә. Әмма аның характеры, дисциплинасы һәм инженерлык фикерләве нигезе күпкә иртәрәк – артиллерия маршалы Чистяков исемендәге Казан югары хәрби команда инженерлык училищесында салынган була.

Фото: © Валерий Мирошников / «Питрәч-информ»
Фото: © Валерий Мирошников / «Питрәч-информ»

Медицина турындагы хыялдан төгәл фәннәргә

1985 елда, Питрәчнең беренче мәктәбенең унынчы сыйныфын тәмамлаганда, Алексей табиб булырга тели. Ләкин фаҗигале рәвештә әтисен югалту өстенлекләрне яңадан карарга мәҗбүр итә: гаиләгә хәрби карьера тәэмин иткән тотрыклылык кирәк була.

– Училище миңа бик күп нәрсә бирде, – дип искә ала Алексей Леонидович. – Казанда укыту интенсив һәм таләпчән булды. Училище укытучыларының күбесе КАИ профессорлары иде, бу инженерлык әзерлегенең югары дәрәҗәсен тәэмин итте.

Икенче курстан ук взвод командиры урынбасары буларак, Алексей Тарасов теләсә кайсы җитәкче һәм оперативникның төп күнекмәсенә – аралашу сәнгатенә өйрәнә.

– Һәркемгә шәхси якын килү кирәк. Бу кешеләр белән идарә итү мәктәбе миңа соңыннан милициядә дә кирәк булды, – дип билгели ветеран.

Укытуның кульминациясе Капустин Яр полигонында ракета җибәрүләренә өйрәнү була. Курсантлар реаль сугышчан бурычларны үтиләр: “Эльбрус” 9К72 оператив-тактик ракета комплексының сыек ягулыклы ракеталарына ягулык салу, җибәрү җайланмаларына йөкләү һәм цельгә җибәрү. Тарасов сугыш позициясен топографик бәйләү өчен җаваплы була. Җибәрү бик яхшы башкарылган.

1990. Хәрби училищеның 5 нче курс чыгарылышы. Батарея командиры майор Шурыгин артыннан взвод комитеты урынбасары Тарасов марш атлый. / Гаилә архивыннан Фото
1990. Хәрби училищеның 5 нче курс чыгарылышы. Батарея командиры майор Шурыгин артыннан взвод комитеты урынбасары Тарасов марш атлый. / Фото гаилә архивыннан

Берләшкән Германиядә хезмәт: ике дөнья арасында

Училищены уңышлы тәмамлаганнан соң, 1990 елда лейтенант Тарасов Көнбатыш гаскәрләр төркеменә билгеләнә. Аны Лейпцигтан ерак түгел Вайсенфельс шәһәрендә урнашкан 11 нче аерым ракета бригадасына ракета ягулык салу һәм транспортлау взводы командиры итеп билгелиләр.

Атналык команда-штаб өйрәнүләре һәм кырларда айлык күчмә тренировкалар сугышчан рухны ныгыта. Биредә Алексей вакытыннан алда өлкән лейтенант исемен ала, ә аның взводы дивизионда иң яхшысы дип таныла.

Бу уникаль тарихи момент була. Тарасов яңадан берләшкән илгә эләгә. Ул ГДРда түгел, ә Германия Федератив Республикасында хезмәт итә. Аларның хәрби частеннан койма аша бундесвер полкы урнашкан була.

1991. Германия. Взвод командиры Алексей Тарасов (сулда). / Фото гаилә архивыннан
1991. Германия. Взвод командиры Алексей Тарасов (сулда). / Фото гаилә архивыннан

Әмма профессионализм һәм кешелек дәрәҗәсе чикләрне бетерә. Җиңү көнендә, очраклы рәвештә Казан училищесының махсус факультеты буенча курсташлар булып чыккан ике якның да часть командирлары (анда Варшава килешүе илләре вәкилләре укыган), бергәләп стадион буйлап УАЗикта атаклы “Катюша” җырын җырлап узганнар. Ләкин сәясәт инде яңа кагыйдәләрне көчләп тага, элеккеге иптәшләрне аера.

Совет гаскәрләрен Германиядән чыгарганнан соң, Алексей Тарасов кыскартуга эләгә һәм туган авылы Питрәчкә кайта.

Гаилә истәлекләре. Сулда - ракета училищесын тәмамлаган лейтенант Тарасовның мундиры. Уңда - Питрәч районы Эчке эшләр бүлеге башлыгы Алексей Тарасовның мундиры. / Валерий Мирошников фотосы
Гаилә истәлекләре. Сулда - ракета училищесын тәмамлаган лейтенант Тарасовның мундиры. Уңда - Питрәч районы Эчке эшләр бүлеге башлыгы Алексей Тарасовның мундиры. / Валерий Мирошников фотосы

Инженерлык мирасы һәм дәүләт калканы

Инженер белеме Тарасовка тормышында да, эшендә дә ярдәм итә. Хатынының чит ил машинасын ремонтлау, су җылыткычны көйләү яки насосларда электрониканы торгызу – ракетачы барысын да үз куллары белән эшләгән. Хәтта йортның нигезен дә ул төзелеш теодолиты белән түгел, ә ПАБ-2А артиллерия буссоле белән билгеләгән. Түбәнең бөтен каркасын, эчке бизәлешен һәм инженерлык коммуникацияләрен Алексей, Казан казармаларында алган эретеп ябыштыру, электр һәм механика буенча белемнәренә таянып, үз куллары белән эшләгән.

Алексей Леонидович илне саклау өчен оператив-тактик билгеләнештәге ракета гаскәрләренең мөһим ролен ассызыклый.

9к72 "Эльбрус" совет оператив-тактик ракета комплексы. / Фото ачык чыганаклардан
9к72 "Эльбрус" совет оператив-тактик ракета комплексы. / Фото ачык чыганаклардан

– Стратегик билгеләнештәге ракета гаскәрләре – ул Ватанның төп калканы, атом-төш тоткарлау гарантиясе. Әмма оператив-тактик ракета гаскәрләре – бу калканның “икенче эшелоны”, заманча сугышта алыштыргысыз инструмент. Алар коры җир гаскәрләренең кеше ресурсларын саклап, дошманның мөһим объектларын ерактан зарарларга мөмкинлек бирә. Пехотаның алгы атакасына бару – бер нәрсә, ракеталар белән төгәл удар ясау – икенче нәрсә. Бу безнең солдатларның тормышын саклый, – дип фикер йөртә ветеран.

Алексей Тарасовның алдагы тормыш юлы, аның җинаять эзләү һәм “Транснефть” куркынычсызлык хезмәтендәге эше турында без алдагы язмаларда сөйләрбез.