Бу хакта коррупциягә каршы комиссия утырышында билгеле булды
Без түләгән акчалар кая китә? Йортларны ремонтлауны һәм аграрийларга субсидияләр бирүне кем тикшерә? Җаваплар коррупциягә каршы комиссиясе утырышында яңгырады. Сөйләшү коры формальлек түгел иде – ул саннар, фактлар һәм конкрет карарларга нигезләнде

Коммуналь хезмәтләр: түлибез һәм ни өчен икәнен беләбез
Беренче булып сүзне башкарма комитет җитәкчесе урынбасары Рамил Шәйхетдинов алды. Тема – капиталь ремонт. Безгә таныш тема: Татарстанда 2043 елга кадәр исәпләнгән республика программасы гамәлдә. Ләкин кәгазьдәге карарлар артында – без яшәгән йортлар подъездлары, түбәләре һәм торбалары.
Районда 561 күп фатирлы йорт бар. Алар белән 12 компания идарә итә. Һәм һәрберсендә – ай саен квитанцияләр ала торган кешеләр. Бер квадрат метрдан 10 сум 16 тиен капиталь ремонтка тотыла, 4 сум 21 тиен – агымдагы ремонтка. Байтак сумма җыела. Һәм бу акчаларның кая китүен белү мөһим.
– Халык түләүнең ничек формалашуын, кайсы өлеше коммуналь ресурсларга, кайсысы йортны карап тотуга, ә кайсысы тораккоммуналь хуҗалык фондына китүен аңласын өчен идарәче компанияләргә аңлату эшләре алып барырга кирәк, – дип ассызыклады Рамил Рәшидович.
Һәм бу теләк кенә түгел. Түләүләр хәзер ресурслар белән тәэмин итүче оешмаларга һәм тораккоммуналь хуҗалык фондына идарәче компанияләрне читләтеп үтеп керә. Барысы да үтә күренмәле, барысы да контрольдә. Һәрхәлдә, шулай уйланылган.
Ә ремонт ничек эшләнә? 2026-2028 елларга кыска вакытлы программа алдан язылган: 2026 елда 6 йорт (105 млн сум), 2027 елда 4 йорт (105,36 млн), 2028 елда 5 йорт (104,46 млн) төзекләндереләчәк. Чиратны өч критерий буенча билгелиләр: йортның техник торышы, төзелеш елы, ремонт тарихы һәм бу йортта яшәүчеләрнең финанс дисциплинасы. Сүз уңаеннан, дисциплина турында: әгәр йортта яшәүчеләрнең бурычлары җыела икән, ремонтны да озак көтәсе була. Гаделме? Әйе, дип уйлыйм.
Мәнфәгатьләр конфликты: кәгазьләрдән – «Посейдон»га
Киләсе доклад – район Советының оештыру бүлеге белгече Юлия Сергееваныкы иде. Ул чиновниклар арасында мәнфәгатьләр конфликты белән ничек көрәшүләре турында сөйләде. 2026 елның 9 аенда 4 комиссия утырышы булган, 4 материал каралган. Финанс һәм милек блоклары җитәкчеләреннән, юридик бүлек башлыгыннан шәхси кызыксыну турында өч хәбәрнамә килгән. Барлык очракларда да җитәкчеләр самоотвод биргән. Тагын бер очракта прокуратура күрсәтмәсе каралган: хезмәткәргә хокук бозуларга юл куймау турында искәртелгән.
– 2026 елның 1 гыйнварыннан күпчелек муниципаль хезмәткәрләр өчен мәҗбүри еллык декларацияләү гамәлдән чыгарылды, – дип аңлатты Юлия Сергеева. – Әмма контроль кимеми, ә даими һәм автоматлаштырылган булачак.
Барлык мәгълүматлар «Посейдон» системасында урнаша, ул Федераль салым хезмәте, Росреестр, Россия Банкы һәм Росфинмониторинг белән мәгълүмат алмаша. Бу фатир яки счет «оныту» мөмкин булмаячак дигән сүз. Контроль тоталь, ләкин кәгазьдә түгел, ә цифрда булачак.
9 айда өстәмә эш хакында 47 хәбәр килгән – нигездә сайлау кампаниясен оештыручылардан. Конфликтлар ачыкланмаган. Мәктәп директорларыннан килгән ике хәбәр әле каралмаган.

Субсидияләр: акча санаганны ярата
Тагын бер кызыклы мәсьәлә – авыл хуҗалыгына ярдәм итү. Авыл хуҗалыгы һәм азык-төлек идарәсе башлыгы Фәрит Галимов хәбәр иткәнчә, 2026 елның 8 аенда үсемлекчелек һәм терлекчелекне үстерүгә 52 млн 475 мең сум күчерелгән. Шуның 40 миллионы – механикалаштыруга, 7 миллионы – үсемлекчелеккә, 5,2 миллионы – терлекчелеккә. 15 хуҗалык ярдәм алган.
Тик акча тарату гына аз. Субсидияләр түләгәндә төгәл максатчан күрсәткечләр белән килешү төзелә. Килешү үтәлмәсә, акча бюджетка кире кайтарыла. Мондый очрак та бар инде: «Август-Теләче» ҖЧҖ минераль ашламалар буенча күрсәткечләргә ирешмәгән, һәм 1 млн 159 мең сум акча казнага кире кайткан.
Грант алучылар өчен аерым контроль. Һәр яртыеллыкта комиссия объектларга чыга, эшнең ничек баруын тикшерә. Быел хокук бозулар ачыкланмаган. 2026 елда «Фермер хуҗалыгын үстерү» грантына Краснова КФХ гариза биргән – документларны тулы булмау сәбәпле кире какканнар. Димәк, фильтр чыннан да эшли.
Шәхси ярдәмче хуҗалыкларга субсидияләр дә контрольдә тотыла: савым сыерлары, бияләр, кошкорт һәм үгезләр тотучылар 5 млн 729 мең сум алган. Авыл җирлеге өчен бу реаль ярдәм.
Коррупциясез «кайгырту»
«Кайгырту» халыкка социаль хезмәт күрсәтү комплекслы үзәге директоры урынбасары Эллина Вәлиева хәбәр иткәнчә, учреждение катгый рәвештә 273-ФЗ номерлы Федераль закон һәм коррупциягә каршы тору турында республика законы буенча эшли. Ел саен чаралар планы раслана, квартал саен җыела торган коррупциягә каршы көрәш комиссиясе эшли.
– Бездә коррупциягә каршы сәясәт турында нигезләмә, этика һәм хезмәт тәртибе кодексы, мәнфәгатьләр конфликтын ачыклау һәм җайга салу турында нигезләмә эшләнде һәм расланды, – дип санап китте Хәйруллина. – Барлык хезмәткәрләр дә, яңа кабул ителгәннәрне дә кертеп, кул куеп әлеге документлар белән таныша.
Директор һәм аның урынбасары «Коррупцияне профилактикалау нигезләре» программасы буенча квалификация күтәрү курслары узган. Хезмәтләрнең сыйфатына эчке контроль алып барыла: телефон аша һәм өйгә чыгып анкеталар тутырыла, документлар тикшерелә. Коррупция юнәлешендәге хокук бозулар ачыкланмаган.
Гражданнар мөрәҗәгате: кешеләр әйтә – хакимият ишетә
Район Советының гомуми бүлеге башлыгы Ирина Павлова китергән саннар уйланырга мәҗбүр итә. 2026 елның 9 аенда район Советына һәм Башкарма комитетына 894 мөрәҗәгать кабул ителгән. Узган ел 1056 булган – 15,3%ка кимегән.
Шәхси кабул итү элеккечә үк кирәкле: 184 кеше кабул итүгә шәхсән үзе килгән. Барыннан да активрак Богородск (47%), Питрәч (17%), Шигали (11%) һәм Кощак (6%) җирлекләрендә яшәүчеләр мөрәҗәгать иткән.
Барлык мөрәҗәгатьләрнең яртысыннан артыгы – 455е (50,84%) – социаль объектлар төзүгә, төзекләндерүгә, юлларга, газлаштыруга, су белән тәэмин итүгә кагыла. Тагын 180 мөрәҗәгать (20,11%) – торак-коммуналь хуҗалык: су белән бәйле өзеклекләр, чүпчар, хезмәт күрсәтү сыйфаты, гаделсез түләүләр, идарәче компанияләрдән канәгатьсезлек. Социаль өлкә буенча – 144 мөрәҗәгать, шуларның 83е – балалар бакчаларында һәм мәктәпләрдә урын җитмәү турында. Аерым һәм бик сизгер тема – махсус хәрби операциядә катнашучылардан һәм аларның туганнарыннан 54 мөрәҗәгать: торак, юллар, ташламалар, җир мәсьәләсе.
Һәм иң мөһиме: муниципаль хезмәткәрләр тарафыннан коррупция фактларына кагылышлы барлык шикаятьләрне һәм мөрәҗәгатьләрне анализлаганда – агымдагы елның 9 аенда мондый фактлар теркәлмәгән.